Phát hiện lịch sử tại mỏ Cullinan – Nam Phi viên Kim Cương xanh 41.82 carat

Một viên kim cương xanh tự nhiên thuộc Type IIb – nhóm kim cương cực hiếm, chiếm chưa tới 0,1% tổng lượng kim cương tự nhiên. Vừa được phát hiện tại mỏ Cullinan huyền thoại, Nam Phi, đây là phát hiện kim cương xanh quan trọng nhất tại mỏ này trong vòng 5 năm qua.

Điều đặc biệt khiến viên kim cương này thu hút sự chú ý toàn cầu không chỉ nằm ở kích thước và chất lượng xuất sắc. Mà còn ở hình dạng thô độc đáo giống hệt bản đồ châu Phi – như thể thiên nhiên đã khắc dấu ấn nguồn gốc lên chính viên đá quý này.

Thông tin cơ bản viên Kim Cương xanh 41.82 carat

Viên Kim cương xanh có hình dáng như bản đồ Châu Phi do tập đoàn Petra Diamonds khai thác 

Chất lượng và giá trị ước tính trên thị trường Quốc Tế

Bên cạnh kích thước ấn tượng, điều khiến viên kim cương này trở nên đặc biệt chính là chất lượng vượt trội. Cùng tiềm năng giá trị khổng lồ trên thị trường đấu giá quốc tế, cùng chuyên gia phân tích những giá trị đỉnh cao của viên kim cương này.

Đặc điểm chất lượng vượt trội

Tập đoàn Petra Diamonds mô tả viên kim cương có “chất lượng xuất sắc về cả màu sắc lẫn độ trong” (seemingly exceptional quality in terms of both its colour and clarity). Viên đá sở hữu màu xanh tinh khiết nhất với độ bão hòa màu cao và rất ít tạp chất. Đây là những yếu tố quyết định giá trị của kim cương màu.

Đây là viên kim cương xanh đầu tiên có kích thước và chất lượng như vậy được tìm thấy tại mỏ Cullinan trong 5 năm qua. Viên trước đó là viên 39.34 carat được phát hiện tháng 4/2021, sau đó bán được 40.2 triệu USD.

Giá trị ước tính trên thị trường Quốc Tế

Gregory Katz, nhà buôn kim cương uy tín tại Johannesburg, viên kim cương có thể đạt giá từ 30-40 triệu USD tại các phiên đấu giá quốc tế, tùy thuộc vào chất lượng sau khi cắt gọt. Sau khi chế tác, viên kim cương thô 41.82 carat dự kiến sẽ tạo ra viên đá đã cắt gọt khoảng 20-25 carat. Sau cắt gọt với kích thước như vậy vẫn thuộc hàng kim cương xanh lớn nhất thế giới.

Khoa học về Kim Cương type IIb

Để hiểu tại sao phát hiện này lại quan trọng đến vậy, cần hiểu rõ những đặc điểm khoa học độc đáo của kim cương Type IIb. Loại đá quý mà các nhà địa chất học gọi là “cánh cửa nhìn vào thế giới nội tâm.” Bạn sẽ như lạc vào một thế giới khác khi được ngắm nhìn trực tiếp vẻ đẹp của viên kim cương xanh này. Cùng tìm hiểu những đặc điểm độc nhất vô nhị về loại đá này.

Độ hiếm phi thường chưa từng gặp

Kim cương Type IIb chỉ chiếm khoảng 0.1% tổng số kim cương tự nhiên, thuộc nhóm đá quý hiếm nhất trên toàn cầu. Trong tất cả kim cương khai thác trên thế giới, chưa đến 0.02% có màu xanh tự nhiên. Giống như Type IIa, chúng thiếu các nguyên tử nitơ trong cấu trúc tinh thể, hoặc chỉ chứa một lượng rất ít không đáng kể. Sự vắng mặt của nitơ là yếu tố chính tạo nên độ trong suốt quang học cao.

Nguồn gốc màu xanh của kim cương

Màu xanh của kim cương Type IIb xuất hiện khi các nguyên tử boron thay thế nguyên tử carbon trong cấu trúc tinh thể. Boron hấp thụ các bước sóng ánh sáng đỏ, cam và vàng, chỉ để lại sắc xanh và xanh xám đặc trưng mà các nhà sưu tầm săn đón. Trên bề mặt Trái Đất trong lớp phủ nơi kim cương hình thành nồng độ boron cực kỳ thấp. Điều này khiến sự hiện diện của boron trong kim cương trở nên bí ẩn và đặc biệt.

Màu xanh của kim cương Type IIb xuất hiện khi các nguyên tử boron thay thế nguyên tử carbon trong cấu trúc tinh thể

Độ sâu hình thành kỷ lục trong lòng đất

Trong khi phần lớn kim cương được tạo ra ở độ sâu khoảng 150 – 200 km (phần đáy của các lục địa cổ), kim cương Type IIb được hình thành ở độ sâu từ 410 km đến hơn 660 km. Đây là khu vực thuộc mantle dưới hoặc vùng chuyển tiếp của lớp mantle.

Các nhà khoa học đã tìm thấy các khoáng vật siêu hiếm bị bao bọc bên trong kim cương xanh. Những khoáng vật hiếm này chỉ có thể tồn tại dưới áp suất và nhiệt độ cực lớn ở độ sâu trên 600 km. Nhờ nguồn gốc đặc biệt này, mỗi viên kim cương xanh Type IIb giống như một “viên nang thời gian”. Mang theo thông tin về những gì đang diễn ra ở những phần sâu nhất và bí ẩn nhất của hành tinh chúng ta.

Kim cương xanh mối liên kết với đại dương cổ đại

Phát hiện đáng kinh ngạc nhất từ nghiên cứu năm 2018 của Viện Ngọc học Hoa Kỳ (GIA): kim cương xanh phát triển trong sự hiện diện của vỏ đại dương được đưa xuống lớp phủ dưới qua quá trình hút chìm.

Boron từ bề mặt Trái Đất được kết hợp vào các khoáng chất giàu nước như serpentine qua phản ứng giữa nước biển và đá của mảng đại dương. Khi các mảng kiến tạo bị hút chìm xuống lớp phủ, boron được mang theo và cuối cùng kết hợp vào tinh thể kim cương. Sự liên kết này được giải thích qua các giai đoạn sau:

• Nguồn gốc của Bo (Boron): Bo là nguyên tố tạo nên màu xanh đặc trưng, nó chủ yếu tập trung ở lớp vỏ Trái Đất và trong nước biển, rất hiếm ở tầng sâu mantle. Các nhà khoa học tin rằng Bo từ nước biển của các đại dương cổ đại đã ngấm vào các mảng kiến tạo đại dương và được lưu giữ trong các khoáng vật như serpentine.
• Hành trình “hút chìm”: Khi các mảng kiến tạo đại dương dịch chuyển và chìm xuống bên dưới các mảng lục địa (quá trình hút chìm), chúng đóng vai trò như một “băng chuyền” đưa Bo, nước và các vật chất khác từ đáy đại dương xuống độ sâu cực lớn.
• Hình thành tại độ sâu “siêu sâu”: Ở độ sâu từ 410 km đến 660 km, áp suất và nhiệt độ cực cao khiến các khoáng vật chứa Bo bị phá vỡ, giải phóng nguyên tố này vào môi trường hình thành kim cương. Bo sau đó thay thế một số nguyên tử carbon trong cấu trúc tinh thể, tạo ra màu xanh lam.

Mỏ Cullinan – Huyền thoại kim cương Thế Giới

Viên kim cương được tìm thấy tại mỏ Cullinan không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Đây là mỏ kim cương có lịch sử hào hùng nhất thế giới và là nguồn cung cấp kim cương xanh quan trọng. Không chỉ viên kim cương xanh lần này xuất hiện tạo ấn tượng trong giới đá quý. Trước đó, cũng có rất nhiều viên kim cương xanh được phát hiện. 

Mỏ kim cương Cullian lịch sử hào hùng

Mỏ kim cương Cullinan (trước đây là mỏ Premier) tại Nam Phi là một trong những mỏ khoáng sản lừng lẫy nhất lịch sử. Gắn liền với những phát hiện làm thay đổi cả ngành kim hoàn thế giới Mỏ Cullinan được phát hiện năm 1902. Với những cột mốc lịch sử như:

• Phát hiện huyền thoại (1905): Vào ngày 26/01/1905, viên kim cương thô lớn nhất thế giới mang tên Cullinan được tìm thấy với trọng lượng kinh ngạc 3.106 carat (khoảng 621 gam). Viên đá này lớn gấp 3 lần bất kỳ viên kim cương nào từng được phát hiện trước đó.
• Món quà hoàng gia: Chính quyền thuộc địa Transvaal đã mua lại viên Cullinan và tặng cho Vua Edward VII của Vương quốc Anh vào năm 1907. Sau đó, nó được chế tác thành 9 viên lớn và 96 viên nhỏ.
• Trái tim của Vương miện Anh: Hai viên lớn nhất là Cullinan I – Đại Ngôi sao châu Phi – 530,2 carat được gắn trên Vương trượng. Viên Cullinan II – Ngôi sao thứ hai của châu Phi – 317,4 carat gắn trên Vương miện Hoàng gia Anh

Bên cạnh đó, mỏ Cullinan còn được coi là nguồn cung cấp kim cương xanh Type IIb quan trọng nhất thế giới. Kỷ lục đấu giá viên kim cương xanh “De Beers Cullinan Blue” 15,10 carat, đã bán với giá 57,5 triệu USD vào năm 2022.

Mỏ kim cương Cullian nơi sản sinh ra những viên kim cương đẹp nhất thế giới

Các viên kim cương xanh nổi tiếng từ Cullinan

Dưới đây là danh sách những viên kim cương xanh huyền thoại mà mỏ Cullinan trong những năm gần đây:

Bối cảnh ngành kim cương và tác động đến cộng đồng địa phương

Phát hiện này đến vào thời điểm ngành kim cương tự nhiên đang đối mặt nhiều thách thức. Giá kim cương tự nhiên 1 carat đã giảm tới 26% trong giai đoạn 2022-2025. Bởi chịu áp lực từ sự phát triển nhanh chóng của kim cương nhân tạo, thay đổi xu hướng tiêu dùng và các biến động kinh tế toàn cầu. Chính Petra Diamonds cũng đang trải qua giai đoạn khó khăn. Trong quý 1 tài chính kết thúc tháng 9/2025, giá trung bình kim cương thô công ty nhận được giảm 13% xuống còn 110 USD/carat.

Trong bối cảnh đó, việc phát hiện viên kim cương xanh 41.82 carat mang ý nghĩa quan trọng không chỉ về tài chính mà còn về mặt tinh thần. Khẳng định giá trị không thể thay thế của kim cương tự nhiên quý hiếm, về những gì không thể tái tạo trong phòng thí nghiệm. Đó là: Thời gian hình thành, sự kỳ diệu của thiên nhiên và cảm giác độc nhất về nguồn gốc.

Phát hiện này có ý nghĩa với thị trường xa xỉ toàn cầu và mang lại giá trị thực sự cho cộng đồng địa phương. Mỏ Cullinan hiện sử dụng khoảng 2,200 nhân viên và nhà thầu phụ thuộc vào hoạt động của mỏ. Khoảng 80% giá trị tạo ra từ kim cương khai thác có trách nhiệm, được giữ lại hỗ trợ việc làm, phát triển cơ sở hạ tầng, giáo dục và chăm sóc sức khỏe.

Petra Diamonds hiện đang phân tích chi tiết viên kim cương và chưa công bố thời điểm cũng như phương thức bán. Các chuyên gia sẽ nghiên cứu cấu trúc bên trong, vùng màu và định hướng tinh thể của viên đá thô trước khi quyết định chiến lược cắt. Quá trình cắt sau đó có thể mất thêm nhiều tháng nữa, với sự tham gia của thợ cắt kim cương bậc thầy làm việc với độ chính xác cao. Giá trị cuối cùng của viên kim cương sẽ phụ thuộc vào kết quả sau khi chế tác. Đặc biệt là mức độ xếp hạng màu sắc và độ tinh khiết, do các phòng thí nghiệm ngọc học quốc tế như GIA cấp. Nếu đạt mức “Fancy Vivid Blue” – mức cao nhất cho kim cương xanh – viên đá có thể vượt qua mọi kỷ lục trước đó.